ra hồn
Định nghĩa
Tính từ / Cụm tính từ:
- Có giá trị, có chất lượng, đáng kể: Dùng để chỉ một sự vật, hành động đạt đến một mức độ chấp nhận được, có thể coi là tốt hoặc đúng mực.
- Có dáng vẻ, hình hài đúng như bản chất: Dùng để chỉ một người hay vật còn giữ được những đặc điểm cơ bản, dễ nhận ra của loại đó.
Thường dùng trong câu phủ định "không ra hồn":
- Không ra gì, không đáng giá, tồi tệ: Chỉ sự vật, hành động có chất lượng rất kém, không đạt yêu cầu tối thiểu.
- Không còn hình hài, dáng vẻ ban đầu: Chỉ sự thay đổi tiêu cực đến mức khó có thể nhận ra.
Ví dụ sử dụng
Dùng với nghĩa tích cực (ít gặp hơn):
- Sau mấy tháng luyện tập, bài võ của nó giờ đã ra hồn. (Chất lượng bài võ đã khá lên.)
- Căn nhà được sửa sang lại trông ra hồn hẳn. (Căn nhà đã có dáng vẻ đàng hoàng.)
Dùng trong cấu trúc phủ định "không ra hồn" (phổ biến):
- Bức tranh này vẽ chẳng ra hồn. (Bức tranh vẽ rất kém, không có giá trị nghệ thuật.)
- Sau trận ốm dài, anh ấy trông không còn ra hồn người nữa. (Anh ấy gầy yếu, tiều tụy, mất hết vẻ con người bình thường.)
- Một kế hoạch không ra hồn thì không thể thành công. (Một kế hoạch tồi, thiếu nghiêm túc.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Không ra hồn không ra ma": Nhấn mạnh sự tồi tệ, không đáng giá, không có hình thù gì cụ thể.
- Công việc anh ta làm không ra hồn không ra ma, chẳng ai hiểu.
- Dùng để chê bai, giễu cợt: Thường dùng trong khẩu ngữ với sắc thái mỉa mai, châm biếm.
- Cái áo mày mặc trông chả ra hồn gì cả!
Biến thể và từ gần giống
- Ra ngô ra khoai (thành ngữ): Có đầu có đuôi, rõ ràng, chỉn chu.
- Hãy trình bày vấn đề cho ra ngô ra khoai.
- Ra gì (từ đơn giản hơn): Có giá trị, đáng kể (thường dùng phủ định "chẳng ra gì").
- Thái độ của nó chẳng ra gì cả.
Từ đồng nghĩa
- Đàng hoàng (tích cực): Chỉnh tề, nghiêm túc, có chất lượng.
- Tử tế (tích cực): Tốt, đúng mực.
- Vô giá trị (tiêu cực): Không có giá trị.
- Thảm hại (tiêu cực): Rất tệ, đáng thương.
Từ trái nghĩa
- Chu đáo
- Chỉn chu
- Hoàn hảo
Lưu ý sử dụng
- "Ra hồn" chủ yếu được sử dụng trong khẩu ngữ, giao tiếp thông thường. Trong văn viết trang trọng nên dùng các từ thay thế như "đàng hoàng", "tử tế", "có chất lượng".
- Cụm từ này thường mang sắc thái chủ quan của người nói, thể hiện sự đánh giá về chất lượng hoặc hình dáng.
- Khi dùng với nghĩa tích cực ("đã ra hồn"), thường ngụ ý so sánh với một trạng thái kém hơn trước đó.